Marka wysokiej reputacji

PMWSZ w Opolu jest uczelnią
o najlepszej reputacji w Polsce
(wg rankingu Reputacji PWSZ Premium Brand 2017)

Symbole i ceremonie zawodowe pielęgniarstwa

     Symbole i ceremonie zawodowe pielęgniarstwa

 

Istotną rolę w procesie kształtowania osobowości zawodowej przyszłej pielęgniarki/pielęgniarza odgrywa tradycja zawodowa rozumiana jako wartość godna kultywowania.

Symbole pielęgniarskie ułatwiają  komunikowanie się  w grupie  zawodowej pielęgniarek, a także z innymi grupami i całym społeczeństwem.

Uniwersalny symbol pielęgniarstwa przedstawiony przez Międzynarodową Radę Pielęgniarek   (ICN, International Council of Nurses) to białe serce na granatowym tle, które symbolizuje:

  • opiekuńczość
  • wiedzę
  • humanitaryzm
  • duchowość pielęgniarstwa.

Białe serce to uniwersalny symbol wszystkich pielęgniarek.

Biały kolor , jako baza wszystkich kolorów, jest wyrazem pielęgniarskiej akceptacji wszystkich ludzi niezależnie od ich rasy, wieku, narodowości i wyznania.

Lampka Florencji Nightingale

Florencja Nightingale używała  lampki oliwnej doglądając chorych i rannych żołnierzy w czasie wojny krymskiej. Obecnie lampka  jest  symbolem niezawodności opieki pielęgniarskiej, życzliwości, ciepła. Jest także symbolem wiedzy .W  naszej Uczelni jest zapalna w trakcie  uroczystości zawodowych.

Czepek pielęgniarski to nakrycie głowy noszone przez pielęgniarki. Prawdopodobnie  stanowi pozostałość starego zwyczaju nakrywania głowy przez kobiety.
Czepek ma znaczenie:

  • symboliczne – pokora i chęć służenia innym ludziom
  • funkcjonalne – ochrona włosów.

Czepki były noszone przez pielęgniarki w szpitalu w Beellevue w Ameryce  przed 1876 rokiem. Pierwsze czepki nazywane były przeciwkurzowymi, a ich zadaniem była wyłącznie ochrona włosów przed zabrudzeniem, w związku z czym pokrywały całą głowę .

W Polsce czepki nosiły uczennice pierwszej szkoły pielęgniarskiej w Krakowie (1911 r.) . Miały one kształt okrągły z niedużym wyłogiem, przykrywały włosy, a przy specjalnych okazjach  na czepek zakładany był granatowy welonik.

Kształt czepka ulegał zmianie, ale barwa była zawsze  biała. W najbardziej współczesnej wersji czepek przykrywał jedynie część włosów, a jego znaczenie było symboliczno-informacyjne - jestem pielęgniarką.

Czepki wykonywane  były  z różnorodnych materiałów: muślinu, organdyny, płótna, batystu, a  także  z plastiku.  .

Pierwszy czepek otrzymywała uczennica szkoły pielęgniarskiej w czasie uroczystości "czepkowania", jako symbol pierwszego stopnia wtajemniczenia do zawodu pielęgniarki.

W naszej Uczelni  Święto Symboliki Zawodowej (popularnie nazywane „czepkowaniem”) ma   piękną tradycję. W trakcie uroczystości studenci otrzymują metalową miniaturkę czepka, którą  przypinają do munduru pielęgniarskiego.

W trakcie uroczystości paskowania  na biały czepek zakładany był czarny pasek aksamitki, jako symbol kolejnego etapu  w kształceniu zawodowym. Aksamitka na czepku ma  swoją odrębną tradycję. Dawne prawo noszenia aksamitnych kapturków we Francji miały tylko kobiety wysoko urodzone pochodzące ze szlacheckich rodów. Na dworze Królowej Francji Marii Medycejskiej była położna - mieszczka Loysy Bourgeois Doursier (1563-1636 r.), która  asystowała królowej przy kolejnych porodach , wykazując się niezwykłymi umiejętnościami i wiedzą położniczą. W dowód wdzięczności i uznania królowa nadała jej przywilej noszenia aksamitnego kapturka, aksamitnego kołnierza i złotego łańcucha. Aksamitka była odzwierciedleniem  profesjonalizmu położnej, później również pielęgniarki. Niektóre źródła podają, iż aksamitka uzewnętrznia, na wzór wojskowy, rangę osoby w zawodzie (uczennica, pielęgniarka). 

Pierwsze paskowanie   wprowadziła szkoła pielęgniarska  w Warszawie, wzorując się na zwyczajach amerykańskich i zakładając uczennicom jeden wąski pasek na pół roku przed ukończeniem szkoły. Trzy paski umieszczane poprzecznie na wyłogu czepka wprowadzono wraz z kształceniem w liceach medycznych, a później w medycznych studiach zawodowych.

Warunki uzyskania prawa do noszenia oznak zawodu regulowało pismo okólne Ministra Zdrowia z dnia 8 lutego 1950 roku (Dz. U. Min. Zdr. z dn. 5 lutego 1950 r.) : „pielęgniarki, które ukończyły szkołę pielęgniarek lub złożyły państwowy egzamin, mogą nosić na czepkach pasek szerokości 2 cm w kolorze czarnym (czerwonym - położna, niebieskim - dietetyczka). Zgodnie z pismem, zabrania się noszenia wyżej podanych oznak przez inny personel.

Ostatnie „paskowanie” odbyło się prawdopodobnie w roku 2002/2003 w związku z zakończeniem kształcenia pielęgniarek w systemie szkół pomaturalnych.

Aktualnie, zgodnie z dążeniem środowiska pielęgniarskiego wyrażonym stanowiskiem I Krajowego Zjazdu Pielęgniarek i Położnych z dnia 12 grudnia 1990 roku w sprawie identyfikatorów zawodowych pielęgniarek i położnych, uchyla się konieczność noszenia czepka jako identyfikatora zawodu, a nakłada obowiązek legitymowania się plakietką informacyjną o treści ustalonej decyzją okręgowego organu samorządowego pielęgniarek. 

Mundur pielęgniarski

Pierwowzorem stroju pielęgniarskiego była długa szara suknia i biała chusta osłaniająca włosy. Obowiązek noszenia takiego stroju przyjęło Zgromadzenie Sióstr Miłosierdzia ,zwane też od koloru sukni ,SzarytkamiStrój pielęgniarski w okresie rozwoju pielęgniarstwa jako zawodu, obok znaczenia ochronnego, musiał posiadać także określone walory estetyczne, co regulowały odpowiednie przepisy zawodowe ( Ustawa o pielęgniarstwie z 1935r.; Zarządzenie MZiOS w sprawie munduru pielęgniarskiego z 1971r.). W latach 1990-1995 zastąpiono mundur odzieżą ochronną zgodną z obowiązującymi przepisami BHP.

Hymn pielęgniarski jako uroczysta pieśń  wykonywany jest w czasie uroczystości zawodowych. Słowa i melodia zostały napisane w roku 1935 przez Jana Kielarskiego na zamówienie Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża. W późniejszych latach kilkakrotnie zmieniany, a w 1989 r. Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego zatwierdził „Hymn pielęgniarek” w następującej  wersji :

W świat niesiemy swe serca gorące
Najpiękniejszą głosimy ideę
Aby ludziom dać pokój i słońce
By cierpiącym przywrócić nadzieję.

Zawód nasz przeszedł wielkie dni chwały
Gdy o wolność się walki toczyły
Pielęgniarki na frontach też były
I ofiarnie swą służbę pełniły.

W służbie naszej przodować będziemy
Dla Ojczyzny – Jej dobra pracować
A gdy trzeba i ginąć będziemy
Aby życie człowieka ratować.

My nie chcemy, ni wojen, ni bojów
Dość krwi bratniej i ofiar faszyzmu
My jesteśmy siostrami pokoju
Służyć chcemy idei humanizmu.

Międzynarodowy Dzień Pielęgniarki obchodzony jest  12 maja (w dzień urodzin Florencji Nihgtingale) od 1965 roku jako święto osób wykonujących zawód pielęgniarki. Jest to także okazja do zwrócenia uwagi szerokiej opinii publicznej na problemy pielęgniarstwa oraz miejsce pielęgniarki w opiece zdrowotnej. 

czepek pielegniarski.jpeg pierwowzor lampki Florencji Nightingale.jpeg lampka Florencji Nightingale -wesja wspolczesna.jpeg

 

                                                                   

 

 

Opracowała mgr Teresa Niechwiadowicz-Czapka

Licznik wizyt na stronie: 10548
Opublikował: Renata Widziak   |  Data publikacji: 30-11-2012 17:03
Modyfikował: Renata Widziak   |  Data modyfikacji: 30-11-2012 19:31

Na skróty

×

Wyszukaj w serwisie

×

Zapisz się do Newslettera